Unha pirámide precolombina en Compostela

  Á Praza de Praterías de Santiago de Compostela dan duas fachadas da catedral: a fachada de praterías, con duas portas de acceso ó templo, e da que forma parte a torre do reloxio ou berenguela, e perpendicular a das praterías, a fachada do tesouro. Esta segunda fachada é obra de Rodrigo Gil de Hontañón, [...]

More on page 64

Un labrador que foi sarxento, poema anónimo do 1808

O 15 de maio de 1861 publicouse por primeira vez na páxina 254 de Galicia. Revista universal de este reino un poema anónimo datado en 1808 baixo o título “Procrama na Guerra da Independencia por un labrador que foy sarxento ós soldados de novo alistamento”. Nel, faise un chamamento os mozos galegos para que esquezan a suas [...]

More on page 56

Sisnando, o bispo que morreu combatindo ós vikingos

Sisnando Menéndez, coñecido como Sisnando II de Iria, foi un noble e bispo galego que viveu entre o 951 e o 968. Foi fillo dos fundadores do Mosteiro de Sobrado (Paterna Gundesindez e Hermenexildo Aloitez, conde de Présaras). Del dixo Juan de Mariana que era un home maís para soldado que para bispo. Polo ano [...]

More on page 9

O poeta Euxenio Montes

Euxenio Montes naceu en Vigo no cambio de século XIX o XX. Estudou Filosofía en Madrid e aprobou as oposicións para catedrático de Instituto.  Foi conferenciante, autor de ensaios (en galego) e Director do Instituto Español en Roma. Na sua obra poética destaca Versos a tres cas o neto. Dise da sua poesía que é [...]

More on page 45

Os dous pasamentos de Curros

Autores, Literatura Comments (0)

Á morte de Curros Enríquez nun hospital da Habana do Centro Asturiano (non quixo ir o do Centro Galego polas diferencias que mantiña coa sua directiva) o seu cadaver foi trasladado ó Diario de La Marina, do que o gran poeta galego foi empregado. Por alí desfilou toda a colonia galega e a intelectualidade da capital cubana, e logo de doce horas e moitas xestións, foi trasladado ó Centro Galego. Como o presidente e o secretario do centro estaban enemistados co poeta de Celanova, pediron unha licencia e foron sustituidos temporalmente. O pasamento cubano foi católico, cunha cruz no cadaleito.

Pouco despois de ser enterrado en Cuba, o cadaver de Curros foi reclamado dende Galicia, así que, os seus restos foron exhumados, e o cadaleito envolto nunha bandeira cubana e dentro dunha caixa de caoba embarcou no vapor Alfonso XII con destino Á Coruña. Neste viaxe póstumo, Curros foi acompañado por quen en vida fora o seu enemigo, José López Pérez, Presidente do Centro Galego en La Habana, que demostrou así os seus bos sentimentos e a capacidade para esquecer as antigas liortas.

Cando o cadaleito de Manuel Curros Enríquez chegou a cidade da Coruña, o concello reuniuse en sesión permanente, presidida polo gobernador civil da provincia, para programar os actos en honor do chamado “Príncipe dos Poetas Galegos”. Un concelleiro republicano, mestre de escola, plantexou a cuestión de se o enterro debería ser católico ou laico. Como a unha da mañán non había ainda acordo, o tamén poeta Nan de Allariz (partidario do enterro laico) foi buscar a unha fonda da Praza de Pontevedra a Adelardo, fillo de Curros, para que fose él quen decidise. Adelardo Curros, influido por Alfredo Vicenti, elixiu o enterro católico, decindo que falaba tamén en nome da sua nai e do seu irmán. Os partidarios do enterro laico comezaron a abuchear e insultar o fillo do finado, destacando nesta reacción Lugrís Freire e Nan de Allariz. En defensa do fillo de Curros sairon o alcalde José Sánchez Anido e o principal valedor do enterro católico, o concelleiro Manuel Casás. No Teatro Principal celebrouse o velatorio, ó mesmo tempo que se celebraba un mitín de protesta polo carácter católico do enterro. Na prensa acusouse o fillo de Curros de estar vendido ó Arzobispo de Santiago e ós xesuitas.

O 2 de abril de 1908 foi un día de loito na Coruña, cerraronse os establecementos e as bandeiras ondearon a media asta, nas xanelas das casas colocaronse crespons negros. Presidiron a comitiva funebre o fillo de Curros, o músico Chané, o Presidente do Centro Galego na Habana, Murgía, Vicenti, Linares Rivas, Filomena Dato, Cabeza de León, o alcalde e o gobernador da Coruña, o alcalde de Celanova  e representacións de todas as sociedades coruñesas e de outras cidades galegas.

Fonte:Los Poetas, Curros Enríquez, de C.E. Ferreiro, ed. Jucar 1973

Estevo Raposo @ January 26, 2012