Retrincos
Cultura galega en frasco pequeno
January 23, 2008 as 2:02 pm · Un retrinco de Música
Suso Vaamonde foi o nome artístico de Xesús Vaamonde Polo, nado en Regodobardo (Pontecaldelas) o 20 de decembro de 1950. Este soldado da canción compuxo dende os 16 anos, e despois de cantar nos conxuntos Os Copens e Marco Valorento, formou parte do movemento Voces Ceibes. O poeta Manuel María dixo de él que era “a persoa maís representativa na historia da música do noso país”
Enlaces:
Compartir
August 1, 2007 as 3:58 pm · Un retrinco de Arqueoloxía
Na lagoa de Antela, que chegou a ocupar 42 km² do sul da provincia de Ourense, atopouse no século XIX una punta dunha frecha de Silex, e durante as obras da estrada de Vilacastín a Vigo apareceron outras ferramentas, duas trabes cos extremos afiados polo lume e un tronco foco, dunhos tres metros, que ben podería ser unha embarcación. Estos indicios fan pensar que na lagoa de Antela houbo parafitos, esto é, vivendas construídas sobor das augas, tese avalada polos cortellos, unhos cimentos de 80 cm de altura. Na obra La laguna de Antela y sus parafitos, publicada en Ourense no 1951, Conde-Valvís fala de tres poboados palafiticos de 58, 56 e 36 habitacións cada un. Esta autor fixo a seguinte reconstrucción:

Compartir
July 24, 2007 as 3:38 pm · Un retrinco de Antropoloxía cultural, Oficios
O xeito e maís a ghareta son duas artes de pesca utilizadas na pesca da sardiña.
O xeito consiste en extender unha rede longa, e deixala así extendida durante horas, para que a sardiña, que se desplaza co cambio de marea malle nela, e quede atrapada na malla da rede.
A ghareta é un arte de pesca de cerco. Rodease á sardiña cunha rede que ten un cabo na parte inferior que permite pechala como un saco e reter así a todos os peixes.
Compartir
July 18, 2007 as 3:31 pm · Un retrinco de Literatura, Autores
E ben sabido que Rosalía de Castro era filla de solteira. A nai era de familia fidalga, basta ver o nome completo: María Teresa da Cruz de Castro e Abadía. Naceu na casa grande de Arretén en Iria Flavia,o 24 de novembro de 1804. Tiña 32 anos cando tivo a Rosalía.
O pai era Xosé Martínez Viojo, tal e como se sabe por unha carta remitida á filla de Rosalía, Alejandra, por don Luis Tobío Campos, neto de María Xosefa Martínez, que a súa vez era sobriña do tal Martínez Viojo, que naceu en Ortuño (Ames) o 7 de febreiro de 1798. O pai de Rosalía foi coadxutor da Colexiata de Iria Flavia maís de 50 anos, e á sua morte foi sepultado á porta desa Igrexa. Tiña 39 anos cando naceu Rosalía.
Compartir
July 13, 2007 as 11:53 pm · Un retrinco de Literatura, Poesía
Senhora, partem tam tristes
meus olhos por vós, meu bem,
que nunca tam tristes vistes
outros nenhuns por ninguém.
Tam tristes, tam saudosos,
tam doentes da partida,
tam cansados, tam chorosos,
da morte mais desejosos
cem mil vezes que da vida.
Partem tam tristes os tristes,
tam fora d’ esperar bem,
que nunca tam tristes vistes
outros nenhuns por ninguém.
João Roiz de Castell-Branco
Esta cantiga está recollida no Cancioneiro Geral, de 1516, elaborado por García de Resente. Un completo comentario atopase neste enlace. Aparece musicada na pista número 21 do CD Cançoões de Cláudio Carneiro.
Compartir
July 13, 2007 as 6:35 am · Un retrinco de Xeografía
Na miña infancia tiven que memorizar as illas dos arquipélagos canario e balear, e ainda que non son quen de repetir todas as illas, sí recordo a maioria de elas. Doutras illas que están maís perto, a illas atlánticas non sentín falar no meu proceso educativo “oficial”. Para os que estén coma min, ainda temos tempo de remedialo (nuncá é tarde para aprender): o arquipélado das Cíes, no Concello de Vigo, está formado por tres illas:
- do Faro (ou illa do Medio). Nesta illa ubicanse: a Praia de Rodas, o lago de Os Nenos,o Observatorio de aves do Alto da Campá, o Faro de Cíes, o Faro da Porta, restos do pobo celta Castro das Hortas, restos dun antigo mosteiro.
- de Monteagudo (ou illa Norte). Sistema dunar Figueiras-Mixueiro, Faro de Monteagudo ou de O Peito, Praia de Figueiras ou dos alemans, cala de As Cantareiras
- de San Martiño (tamén coñecida como illa sul).
- hai ademais pequenos illotes, como A Agoeira ou Boeiro, Penela dos Viños, Carabelos e O Ruzo
A superficie emerxida é de 4,4635 km e altitude máxima é de 197 metros sobre o nivel do mar.
Compartir
July 12, 2007 as 3:52 pm · Un retrinco de Lingua, Toponimia
Hai diversas teorías sobre cal é a orixe do topónimo A Coruña, unha ben coñecida fai derivar a denominación da cidade herculina de Caronium, que ven sendo o nome dun oppidum romano citado por Ptolomeo na sua Xeografía. Acontece que a localización desta primitiva Caronium según o propio Ptolomeo, é na vía romana que unía Braga e Lugo, co que nos vemos obligados a desbotar esta posibilidade. Maís posible parece que A Coruña sexa unha evolución de Clunia, un nome de muller de orixe prerrománico: acontence a miudo que a consoante l evoluciona ata r, co que teríamos a forma Crunia, que xa aparece no Códice Calixtino. O cambio de Crunia a Cruña supón a transformación lóxica do grupo “ni” en “ñ”.
Este topónimo repitese varias veces na Galiza, así, ademaís da coñecida capital dunha das provincias:
- un lugar da parroquia de Santiago de Bravos en Orol (Lugo)
- unha aldea da parroquia de Buxán, no Val do Dubra (A Coruña)
- dous lugares maís na provincia de Lugo
Compartir